Od momentu ustanowienia w 1950 r. UNHCR sprawuje mandat w zakresie kierowania i koordynacji działaniami międzynarodowymi mającymi na celu ochronę uchodźców. W 1995 r. do zakresu obowiązków i kompetencji agencji dodano działania na rzecz ochrony osób bezpaństwowych oraz ograniczania zjawiska bezpaństwowości. 

Na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci wysiłki UNHCR  były oparte na trzech kluczowych instrumentach prawnych.

Konwencja dotycząca statusu uchodźców z 1951 roku wraz z Protokołem dotyczącym statusu uchodźców z 1967 roku stanowi kamień węgielny dla dzisiejszych działań w zakresie międzynarodowej ochrony uchodźców. Konwencja jest jedynym porozumieniem międzynarodowych obejmującym swoim zakresem najważniejsze aspekty życia uchodźcy.

Konwencja o statusie bezpaństwowców z 1954 roku i Konwencja o ograniczaniu bezpaństwowości z 1961 roku są kluczowymi instrumentami prawnymi służącymi ochronie bezpaństwowców w skali globalnej oraz zapobieganiu i ograniczaniu zjawiska bezpaństwowości. Chociaż obie te Konwencje mają uzupełnienia w postaci traktatów regionalnych i międzynarodowych praw człowieka, w skali globalnej są jedynymi konwencjami w swoim rodzaju.    

W 2011 r. UNHCR,  upamiętnia 60-tą rocznicę przyjęcia Konwencji dotyczącej statusu uchodźców z 1951 roku (28 lipca) i 50-tą rocznicę przyjęcia Konwencji o ograniczaniu bezpaństwowości z 1961 roku (30 sierpnia).

Poniżej dowiesz się więcej o tych trzech ważnych instrumentach prawnych.