Uchodźcy, osoby ubiegające się status uchodźcy i bezpaństwowcy muszą znajdować się w centrum procesu podejmowania decyzji na temat ich własnej ochrony i dobrobytu. Rozwój polityki i planowanie programów musi być podejmowane przy ich udziale i poprzez budowanie programów wokół ich potrzeb.

W celu zapewnienia znaczącego uczestnictwa i wzięcia pod uwagę problemów i potrzeb osób wysiedlonych w planowaniu, wdrażaniu, monitorowaniu i ocenie, UNHCR opracowało strategię Promocji zagadnień wieku, płci i różnorodności (AGDM) oraz stanowiącą jej część, metodologię regularnych ocen uczestniczących (participatory assessments).

Co roku zespoły wielofunkcyjne odwiedzają uchodźców i osoby ubiegające się o status uchodźcy w ośrodkach recepcyjnych i prywatnych domach, ośrodkach detencyjnych aby wysłuchać ich uwag zarówno indywidualnie, jak i w grupach fokusowych utworzonych według płci, wieku, pochodzenia i sytuacji prawnej. Ankietowani zgłaszają swoje problemy i potrzeby, są też proszeni o zaproponowanie  praktycznych rozwiązań. Wywiady umożliwiają zespołowi uzyskanie obrazu sytuacji oraz wyróżnienie ogólnych trendów ze zbioru indywidualnych historii.

Zespoły wielofunkcyjne składają się z przedstawicieli rządów krajów przyjmujących, pracowników UNHCR, organizacji pozarządowych oraz czasami innych agencji ONZ, z zarówno mężczyzn jak i kobiet z różnych środowisk zawodowych, w celu zapewnienia reprezentatywnego interpretowania uzyskanych informacji. Wnioski i zalecenia zespołów są dokumentowane w szczegółowych raportach krajowych i w skróconym raporcie regionalnym „Być Uchodźcą”.

Od roku 2005 Biura UNHCR w Europie Środkowej przeprowadzają oceny uczestniczące (participatory assessments) w kilkudziesięciu miejscach w krajach regionu. Coroczne przeprowadzanie AGDM rozpoczęło się na Węgrzech, w Polsce, na Słowacji, w Słowenii w 2005 r., następnie w Bułgarii i Rumunii w 2007 r., a w Czechach w roku 2008.

Oceny uczestniczące (participatory assessments) pomogły określić potrzeby, braki i najlepsze praktyki oraz osiągnąć konkretne ulepszenia w systemach azylowych i polityce integracyjnej. Podniesiono szereg kwestii, których bez metodologii AGDM nie byłoby łatwo wykryć, takich jak niska jakość dostępnych tłumaczeń ustnych, brak placów zabaw i materiałów edukacyjnych dla dzieci, brak ustaleń dla muzułmanów w kwestii wyżywienia podczas ramadanu (miesiąca postu) i wiele innych pozornie drobnych problemów, które utrudniają życie, a czasami ich rozwiązanie nie kosztuje praktycznie nic. 

Ogromna innowacyjność AGDM polega na tym, że metodologia ta wprowadziła i włączyła poglądy i potrzeby osób wykorzenionych do planów i programów organów krajowych, organizacji pozarządowych oraz UNHCR.

Osiągnięty postęp jest imponujący w całej Europie Środkowej. Nie tylko więcej funduszy zostało udostępnionych w budżetach krajowych i poprzez Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców (ERF), ale zostały one wykorzystane w sposób bardziej efektywny, dzięki czemu są bardziej użyteczne w praktyce. Krajowe i regionalne raporty AGDM, przetłumaczone na osiem języków, służą dziś jako narzędzia pracy różnych podmiotów i stron zainteresowanych, prezentowane są przez media i zawarte w podręcznikach uniwersyteckich.