Bezpaństwowość wywiera bardzo negatywny wpływ na życie człowieka. Posiadanie konkretnego obywatelstwa jest konieczne do pełnego funkcjonowania w społeczeństwie. Jest też niezbędnym warunkiem do cieszenia się pełnym zakresem praw człowieka.

Bezpaństwowość jest spowodowana wieloma przyczynami, w tym konfliktem przepisów, przesiedleniem, prawem małżeńskim, praktyką administracyjną, dyskryminacją, niezarejestrowaniem urodzenia, pozbawieniem lub zrzeczeniem się obywatelstwa. Obecnie bezpaństwowość jest wciąż problemem masowym, dotykającym szacunkowo dwunastu milionów ludzi na całym świecie, którzy, pozbawieni obywatelstwa, znajdują się w stanie prawnego zawieszenia.

W państwach Europy Środkowej przypadków bezpaństwowości jest stosunkowo niewiele w porównaniu z innymi częściami świata. Jednakże w niektórych państwach, np. w Słowenii, liczba osób bezpaństwowych wynosi około 4100, a w Polsce i na Słowacji sięga prawie 1000. UNHCR jest przekonany, że istnienie nawet jednej osoby nieposiadającej określonej państwowości to stanowczo zbyt wiele.

Zadaniem UNHCR jest współpraca z rządami w zakresie zapobiegania problemowi bezpaństwowości, rozwiązywania tych przypadków, które mają miejsce, a także ochrona praw osób bezpaństwowych na całym świecie.

W Europie Środkowej UNHCR aktywnie promuje przystąpienie państw do Konwencji z roku 1954 o statusie bezpaństwowców oraz Konwencji z roku 1961 o ograniczaniu bezpaństwowości. Trzy z siedmiu krajów objętych działaniem Przedstawicielstwa Regionalnego UNHCR na Europę Środkową - Bułgaria, Polska i Słowenia - nie są jeszcze stronami jednej lub obu tych konwencji.

Pozostałe państwa przystąpiły już do obu konwencji, ale nie wytworzyły mechanizmu identyfikacji i systematycznej ochrony osób bezpaństwowych. Na Węgrzech, gdzie taki mechanizm - służący za dobry przykład na poziomie międzynarodowym - funkcjonuje od 2007 roku, pozostaje wiele luk uniemożliwiających pełen dostęp do procedury identyfikacyjnej.

Dlatego też UNHCR aktywnie lobbuje za jak najszybszym określeniem i stworzeniem właściwych krajowych ram prawnych i konkretnych mechanizmów służących rozwiązywaniu problemu bezpaństwowości i pozwalający osobom bezpaństwowym korzystać w pełni z podstawowych praw człowieka i obywatela.